Mikroskopy umożliwiają spojrzenie wewnątrz mikroświata, są one urządzeniami założonymi w charakteru obserwacji znacznie małych obiektów, których subtelne elementy są na ogół niewidoczne dla nieuzbrojonego ludzkiego oka. Mikroskop umieszcza się z dwu ogniskujących zespołów soczewek, które są postawione na końcach rury nazywanej tubusem. Zespół soczewek zwrócony do przedmiotu wybiera się mianem obiektywu. Z kolei drugi zestaw soczewek nosi nazwę okularu i kupi on robienie obserwacji. Wewnątrz tubusa za sprawą obiektywu zostaje wytworzony wewnątrz obraz rzeczywisty, powiększony i odwrócony, który jest przeglądany przez obserwatora dzięki okularowi. Ze powodu na współistnienie obydwu zespołów soczewek, obraz oglądany jest pozorny, powiększony i prosty. Mikroskopy metalograficzne stanowią typ mikroskopów ludziach do poszukiwań na próbkach nieprzezroczystych. Wśród mikroskopów metalograficznych dzieli się mikroskopy świetlne oraz mikroskopy elektronowe.
Co możemy oglądać za pomocą mikroskopu metalograficznego? Same badania mikroskopowe za pomocą mikroskopów metalograficznych liczą na pobraniu próbki z specjalnego wyrobu, a następnie wyszlifowaniu i wypolerowaniu danej dziedzinie, czyli wykonaniu tzw. zgładu metalograficznego, który po ewentualnym wytrawieniu zostanie poddany obserwacji mikroskopowej. Ujawnienie struktury konkretnego metalu, a oraz jego stopów oraz wad niewidocznych gołym okiem stanowi ważny cel badań metalograficznych na mikroskopie świetlnym. Ułatwiają one identyfikację zróżnicowania komponentów strukturalnych i ustalenie ich morfologii, ilości, wymiarów tudzież rozmieszczenia. Mikroskopy metalograficzne pozwalają na prowadzenie obserwacji zgładów metalowych i przełomów. Dzięki precyzyjnemu wykonaniu soczewek, mikroskop metalograficzny pozwala wykryć mikropęknięcia, umożliwia obliczenie udziału fazowego oraz obserwacje wtrąceń a pozostałych części materiałowych.